قطار جهان‌شمولی حقوق بشر بر ریل ویتگنشتاین: از زبان آرمانی تا زبان پرابهام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

در طول تاریخ نظرورزی، جهان‌شمولی (حداقل برخی از) هنجارهای اخلاقی، موجب برانگیختن ذهن فیلسوفان، متفکران و کنشگران سیاسی بوده است. با فرض این‌که در مورد حقوق بشر می‌توان از گونه‌ای تسری و تنفیذ به گسترة همه بشریت سخن گفت و ممکن است از ایده «یک نظام حقوق بشر جهان‌شمول» به مثابة ایده‌ای غیر متناقض– نه خالی از چالش- دفاع کرد؛ به دنبال آنیم اقتباسی از آنچه را در گسست آرای ویتگنشتاین در دو دورة حیات فلسفی‌اش دریافته‌ایم، یک‌بار با خوانشی کانتی از قرارداد محوری حقوق بشری– تا این اقتباس در دستگاه تصویری زبان معنادار تلقی شود- و بار دیگر با رویکرد زبان ِ در حال شکل‌گیری و کاربرد (In Using)- تا در تنوع جوامع بشری بسته به زبان کاربردی آن باشد، نه در به پرسش کشیدن، بالعکس در دفاع از ایده‌ای حداقلی از جهان‌شمولی به کار گیریم؛ تلاش می‌کنیم تا در تراکتاتوس با طرح «آنچه به سخن درنمی‌آید» و در پژوهش‌های فلسفی با درانداختن ایدة معنا در کاربرد، ظرفیت‌های معرفتی وی را در مدلل و توجیه این فرض جستجو کنیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Train of Universality of Human Rights on the Railway of Wittgenstein (from an Ideal language to a vague one)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Ghari Seyd Fatemi 1
  • Saeideh Rahim Zadeh 2
  • Fatemeh Bostani 2
چکیده [English]

The universality of (at least some of) moral norms was being challenged by many thinkers, philosophers, religious reformists, and even the political actors. Assuming that universality of the contemporary human rights as a morally justified as well as consistent system, the main task of this article is to appraise Wittgenstein`s ideas, once with regard to a Kantian contractual reading of human rights and then with an “in using” language approach, of course, not to question Universality of Human rights, rather to support a kind of universality. Finally, we shall explore the potentiality of Wittgenstein‘s thoughts to entertain a rather soft version of universality of human rights by revisiting his Tractatus and proposing the idea of “meaning in use” in his Philosophical Investigations

کلیدواژه‌ها [English]

  • Universality of Human rights
  • Wittgenstein
  • Tractatus
  • Philosophical Investigations
  • In Using Language
- آرنت، هانا، ( 1390 )، وضع بشر، ترجمه مسعود علیا، تهران، انتشارات ققنوس.
- آنسکوم، جی.ای.ام، ( 1385 )، مقدمهای بر تراکتاتوس ویتگنشتاین ، ترجمه همایون
کاکاسلطانی، تهران، انتشارت گام نو.
- دباغ، سروش، ( 1387 )، سکوت و معنا: مقولاتی در فلسفه ویتگنشتاین ، تهران ، انتشارات صراط.
- دباغ، سروش، ( 1389 )، زبان و تصویر جهان: مقولاتی در فلسفه ویتگنشتاین، تهران ، نشر نی.
- قاری سیدفاطمی، سیدمحمد، ( 1390 )، حقوق بشر درجهان معاصر، چاپ سوم ، جلد اول،
تهران، انتشارات شهر دانش.
- مانس، هاوارد، ( 1379 )، درآمدی به رساله ویتگنشتاین، ترجمه سهراب علوی نیا، تهران ،
انتشارات طرح نو.
- مدینا، خوسه، ( 1389 )، زبان، مفاهیم بنیادی در فلسفه ، ترجمه محمودکریمی، تهران ،
پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
- ویتگنشتاین، لودویگ، ( 1389 )، پژوهشهای فلسفی، ترجمه فریدون فاطمی، با درآمدی
ازبابک احمدی، چاپ پنجم، تهران، نشر مرکز.
- ویتگنشتاین، لودویگ، ( 1379 )، رساله منطقی -فلسفی، ترجمه م یرشمس الدین ادیب
سلطانی، چاپ دوم، تهران، انتشارات امیرکبیر.
- هادسون، دانالد، ( 1388 )، لودویگ ویتگنشتاین: ربط فلسفه او به باور دینی،ت رجمه
مصطفی ملکیان، تهران، انتشارات نگاه معاصر.
تحلیل برخی نتایج آموزه های ویتگنشتاین متأخر برای علوم » ،( -پایا، علی، ( 1381
. مجله نامه علوم اجتماعی ،بهار و تابستان، شماره 19 ،« اجتماعی
ترجمه عبدالکریم رشیدیان، از ،« سخنرانی درباره اخلاق » ،( - ویتگنشتاین، لودویگ، ( 1385
کتاب از مدرنیسم تا پست مدرنیسم (لارنس کهون) ،تهران، نشر نی.
30 فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، سال شانزدهم، شماره 45 ، زمستان 93
- Finnis J, (1980), Natural Law And Natural Rights, Clarendon Press, Oxford.
- McGinn, Marie, (2013), The Routledge Guidebook to Wittgenstein's
Philosophical Investigations, Routledge, New York.
- Wittgenstein, Ludwig, (1968,c1953), Philosophical Investigations,
Translated by G. E. M. ANSCOMBE, Maximillian, New York. Articles
- Edwards, Paul (editor in chief), (1967), ”Ludwig Wittgenstein”, in The
Encyclopedia of Philosophy,Vol.7-8, Macmillan Publishing, NewYork.
- Holt, Robin, (1997), “Wittgenstein, Politics & Human Rights”, KY, USA:
Routledge, Florance.
- Mc Daniel, Stan, (2010), ” Form of life, A Transactional Study of
Language”, available at: www.stanmcdaniel.org/pubs/development/ formoflife. pdf
- Pin-fat, Vronique, (2000), “(Im)possible Universalism: Reading Human
Rights in World Politics”, Review of International Studies, Vol.26(4),
Cambridge University Press.