مبنای نظری بحث پیرامون مساله کیفیت قانون: چیستی و چرایی؟

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشکده مجازی حقوق دانشگاه شیراز

چکیده

با اینکه در آثار بسیاری از فیلسوفان حقوقی رد پای تاکید بر برخی ویژگی­های قانون دیده می­شود، اما تفکر نظام­مند در خصوص این موضوع در قرن اخیر شکل گرفته است. ضرورت پرداختن به «ویژگی­های قانون»، «قانون خوب» و یا «با کیفیت»، در حقیقت برخاسته از تجربیات عملی دوران حیات «قانون» است که پس از آن بر اندیشه و نظر در باب آن نیز تاثیر گذاشته است. قانون، به عنوان ابزار تنظیم روابط انسانی با هدف محدود کردن قدرت و از بین بردن خودکامگی و پاسداری از حقوق شهروندان، خود در عمل با نقص­هایی مواجه بوده که آن را از رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده مانع شده است. اندیشمندان معاصر در صدد رفع این نقص­ها و تبدیل «قانون» به همان ابزار سودمند در جامعه هستند. مطالعه پیرامون این ضعف­ها و راهکارهای رفع آن، اندیشه در باب «کیفیت قانون» را شکل داده است. این مقاله بر آن است تا مبنای نظری و ضرورت انجام مطالعات پیرامون مساله کیفیت قوانین را بررسی کند. سوال­های اصلی این نوشتار این است که چرا مساله کیفیت قوانین و بالا بردن سطح کیفی آن چه به لحاظ شکلی و چه از دید محتوایی ضروری است و مبنای نظری این ضرورت کدام است؟

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Theoretical Basis for the Discussion on the Quality of Law: Concept and Requirement

نویسنده [English]

  • Azadeh Abdollahzadeh Shahrbabaki
e-learning faculty of law/Shiraz University
چکیده [English]

Even though in the works of legal scholars, some notions regarding the characteristics of legal norms are included, the systematic approach to this issue has been established in this century. The necessity to investigate characteristics of legal norms, good legal norms, and qualified legal norms, is raised from the practical experience influencing the thoughts and opinions. As a tool for the adjustment of human communication, law is meant to follow goals such as limiting the power, fighting despotism and defending citizens’ rights. Yet, the law itself is encountered with deficiencies hindering it from achieving the goals. The contemporary scholars have put efforts to resolve the deficiencies to introduce the “law” as the true useful tool for society. Investigating the deficiencies and solutions has formed thoughts regarding the “quality of law”. In the present study, the bases and necessity of such investigations and studies is discussed. The present account of writing is divided into three sections: the essence and goals of investigating “quality of law”, necessity and reasons for investigating the issue, and the similar terms and definitions used erroneously as the quality of law.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "quality of law"
  • "Etat de droit"
  • "Etat légal"
  • "good legal norms"
  • "simplicity and clarity of law"
الف- فارسی
کتاب­ها و اسناد
-           داور، علی­اکبر، (1307)، متحدالمال (بخشنامه) راجع به نقص و ابهام و اجمال، نمره 16874.
-           روسو، ژان ژاک، (1367)، قرارداد اجتماعی، مترجم: منوچهر کیا، تهران: گنجینه.
 
ب- انگلیسی
Books
- Freeman, M.D.A, (2001), Lloyd’s Introduction to Jurisprudence, London: Sweet and Max well LTD.
 -Aristotle (1885), Politics, Translated by: Benjamin Jowet, Oxford: Clarendon Press.
 -Bentham, Jeremy (1932), Theory of Legislation, London: Trubner.
 -Brown, W. Jethro, (1906), The Austinian Theory of Law, London: John Murray.
 -Endicott, Timothy A. O., (2003), Vagueness in Law, London: Oxford University Press.
 -European Parliament, Directorate-General for International Policies, Policy Department, (2014), Citizens' Rights and Constitutional Affairs, National Security and Secret Evidence in Legislation and before the Courts: Exploring the Challenges.
 -Kelsen, Hans, (1945), General Theory of Law and State, New Jersey: The Law book Exchange.
 -Kelsen, Hans, (2005), The Pure Theory of Law, Translation from the Second Germen Edition by Max Knight, New Jersey: The Law Book Exchange.
 -Symonds, Arthur, (1835), The Mechanics of Law-Making, London: Edward Churton.
-Wintgens, Luc. J., (2007), Legislation in Context: Essays in Legisprudence, USA: Ashgate Publishing Company.
 
Articles
- Macfarlane, Alan, ‘What Makes Law Effective?’, In Times Higher Education Supplement, (2005), available at http://www.alanmacfarlane.com/ FILES/law.html.
 - Dworkin, R, (2013), “The Rule of Law and Human Rights in Contemporary World”, in Law of Ukraine, N° 4.
 -Frohnen, Bruce P.; Carey George W, (2011), “Constitutional Morality and the Rule of Law”, in Journal of Law & Politics, Vol. 26.
 -Fuller, L.L., (2001), “Positivism and Fidelity to Law-a Reply to Professor Hart”, in Lloyd’s Introduction to Jurisprudence, London: Sweet and Maxwell.
 -Pech, Laurent, (2004), “Rule of Law in France”, in Peerenboom, R. (ed.), Asian Discourse of Rule of Law, London: Routledge.
 -Radaelli, Claudio M.; Meuwese, Anne C.M, (2009), “Better Regulation in Europe: Between Public Management and Regulatory Reform”, in Public Administration, Vol. 87, No. 3.
 -Risch, Michael, (2010), “Virtual Rule of Law”, in West Virginia Law Review, Vol. 112.
 -Sibony, Anna-Lise, (2012), “Un Bon Usage des notions d’Efficacité et d’Efficience en Droit”, dans L'efficacité de la norme juridique Nouveau vecteur de légitimité, Bruxelles: Bruylant.
 -Skaaning, Sven-Erik, (2010), “Measuring the Rule of Law”, in Political Research Quarterly, Vol. 63, No. 2.
 
پ- فرانسه
Books
-Conseil d’Etat, (2016), Simplification et qualité du droit, Etude annuelle, Paris: Direction de l’information légale et administrative.
 -Favoreu, Louis et alii, (2016), Droit constitutionnel, Paris: Dalloz.
 -Leturcq, Shirley, (2005), Standards et droits fondamentaux devant le Conseil Constitutionnel Français et la Cour Européenne des droits de l’Homme, Paris: L.G.D.J.
 -Rousseau, J. J., (1797), Du Contrat Social, Paris: Mourer et Sinparé.
 -Rouvillois, Frédéric, (2006), L’efficacité des normes: Réflexions sur l’émergence d’un nouvel impératif juridique, Paris: fondation pour l’innovation politique.
 -Soltani, Seyed Nasser, (2011), La notion de constitution dans l’œuvre de l’assemblée constituante Iranienne de 1906,  thèse sous la direction d’André Roux, Faculté de droit, Aix Marseille 3.
 -Villiers, Michel ; Le Divellec, Armel, (2008), Dictionnaire du droit constitutionnel, Dalloz.
 
 Articles
-Fluckiger, Alexandre, (2016), “La démocratie directe : Un facteur de qualité de la loi en Suisse”?,  in La qualité de la loi - Expériences française et européenne, Paris: Mare & Martin.
 -Heuschling, Luc, (2012), “Effectivité, efficacité, efficience et qualité d’une norme/du droit. Analyse des mots et des concepts”, dans L'efficacité de la norme juridique Nouveau vecteur de légitimité, Bruxelles: Bruylant.
 -Millard, Eric, (2007), “Qu'est-ce qu'une norme juridique ?”, dans cahiers du conseil constitutionnel n° 21, sur http://www.conseil-constitutionnel.fr/ conseilconstitutionnel/francais/nouveaux-cahiers-du-conseil/cahier-n- 21/qu-est-ce-qu-une-normejuridique50552.html.
 -Rangeon, François, (1989), “Réflexions sur l’effectivité du droit”, dans Les usages sociaux du droit, Paris: PUF.