ملاک تمییز کارگر از کارمند در نظام حقوقی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته دکتری حقوق عمومی دانشگاه تهران پردیس فارابی

چکیده

مشاغل کارگری و کارمندی به لحاظ وضعیت حقوقی، مصداق «کار تابع» هستند که با وجود برخی مشابهت‌ها در نظام‌های حقوقی دوگانه، دارای ویژگی‌های مفهومی خاصی بوده و بنابراین تشخیص و تمییز مصادیق آن‌ها دارای آثار عملی مهم و فراوانی است. مقاله پیش‌رو در نظر دارد این شباهت‌ها و تفاوت‌ها را تشریح کرده و ملاک تمییز این دو اصطلاح (کارگر و کارمند) را از یکدیگر تبیین نماید؛ از جمله شباهت‌های این دو وضعیت حقوقی، می‌توان به شباهت شخصیتی، تبعیت دستمزدی و تبعیت دستوری اشاره کرد. اما در مقام تمییز این دو اصطلاح، باید به تفاوت‌ها و اختصاصات هر یک توجه داشت؛ ماهیت و مبنای استخدام کارمندی، ماهیت و مبنایی مطلقاً قانونی است اما مبنای شکل‌گیری رابطه کارگری- کارفرمایی، قرارداد است. مبنای تبعیت دستوری کارمند از مقام اداری مافوق، اصل انضباط اداری است اما مبنای تبعیت دستوری کارگر از کارفرما ریسک اقتصادی کارفرما است. در نهایت این که استخدام کارمندی، تنها توسط اداره و با رعایت مطلق شرایط و ضوابط قانونی استخدام عمومی از جمله برگزاری آزمون استخدامی عمومی امکان‌پذیر است. اما به‌کارگیری کارگر و انعقاد قرارداد کار منحصر به اداره نیست و با توافق اراده‌ها صورت می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Criterion to Distinguish "Worker" from "Employee" in Iranian Legal System

نویسنده [English]

  • Majid Najarzadeh Hanjani
چکیده [English]

In terms of legal status, 'workers' and 'employees' jobs are indicative of "subordinate labor", which, despite some similarities in dual legal systems, have certain conceptual features, and thus recognizing and distinguishing their examples have significant practical implications. Among the similarities between these two legal situations, one can mention personality similarity, wage compliance, and order compliance. But in distinguishing these two terms, one must keep in mind the differences and specifications of each. The nature and basis of the employment are absolutely legal, but the basis for the formation of the worker-employer relationship is the contract. The basis of employee's compliance with the orders of supreme administrative position is the principle of administrative discipline, but the basis for the worker's order compliance is the economic risk of the employer. Finally, the recruitment of an employee is possible only by the administration and with full compliance with the legal terms and conditions of public employment, including the conduct of the public employment examinations. However, employing a worker and concluding a contract is not limited to the administration and is done by the consent of the parties.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Labor
  • employee
  • Labor Contract
  • employer
  • Administration
الف- فارسی
کتاب‌ها
-           ابوالحمد، عبدالحمید، (1370)، حقوق اداری ایران، ج 3، تهران: انتشارات توس.
-           امامی، محمد و استوارسنگری، کورش، (1388)، حقوق اداری، تهران: نشر میزان.
-           عراقی، سید عزت­الله، (1383)، حقوق کار، تهران: انتشارات سمت.
-           طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، (1391)، حقوق اداری، تهران: انتشارات سمت.
 
مقاله‌ها
-           رنجبری، ابوالفضل، (1391)، «بررسی وضعیت استخدامی کارگران شاغل در بخش عمومی»، نشریه فقه و حقوق اسلامی، سال سوم، شماره 5.
-        یاوری، اسداله و تنگستانی، محمدقاسم، (1393)، «درآمدی بر نظام حقوقی اعتصاب در بخش خصوصی (فرانسه، انگلستان و ایران)»، فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، سال شانزدهم، شماره 43.
-           رفیعی، احمد، (1392)، «معیارهای احراز رابطه کارگری و کارفرمایی»، دو فصلنامه رویه قضایی، سال دوم، شماره 1.
 
ب- انگلیسی
Articles
-            Bernard, Catherine, (2004), “The Personal Scope of the Employment Relationship”, in The Mechanism for Establishing and Changing Term and Conditions of Employment/ the Scope of Labor Law and the Notion of Employees, JILPT Comparative Labor Law Seminar, the Japan Institute for Labor Policy and Training.
 -            Dau-Schmidt, Kenneth G. and Ray, Michael, (2004), “The Definition of Employee in American Labor and Employment Law”, in The Mechanism for Establishing and Changing Term and Conditions of Employment/ the Scope of Labor Law and the Notion of Employees, JILPT Comparative Labor Law Seminar, the Japan Institute for Labor Policy and Training.
 -            Dividov, Guy and Freedland, Mark R. and Countouris, Nicola, (2015), “The Subjects of Labor Law: 'Employees' and other Workers”, in Comparative Labor Law (Research Handbooks in Comparative Law series), Edited by Matthew W. Finkin and Guy Mundlak and ELs. and Edward Elgar.
 -            Ouchi, Shinya, (2004), “Labor Law Coverage and the Concept of Worker”, in The Mechanism for Establishing and Changing Term and Conditions of Employment/ the Scope of Labor Law and the Notion of Employees, JILPT Comparative Labor Law Seminar, the Japan Institute for Labor Policy and Training.
 -            Tham, Joo-Cheong, (2004), “The Scope of Australian Labor Law and the Regulatory Challenges Posed by Self and Casual Employment”, in The Mechanism for Establishing and Changing Term and Conditions of Employment/ The Scope of Labor Law and the Notion of Employees, JILPT Comparative Labor Law Seminar, The Japan Institute for Labor Policy and Training.