ظرفیت سنجی فرایند ایجاد قاعده حقوقی به عنوان مبنایِ قواعد متکثرِ حقوقی در دوران جهانی شدن (آیا مبنای قاعده حقوقی عینی شده است؟)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه آزاد واحد همدان

چکیده

زمانی قاعدهسازی حقوقی از حاکمیتیترین و انحصاریترین وظایف حکومت فرض میشد و
دخالت غیر حکومت در آن نامتصور بود. در چنین اوضاعی پرسش از چرایی الزامآوری قاعده با
پاسخهای محلی مانند مشروعیت دولت موجود، انطباق قاعده با باورهای دینیِ تابعان، انطباق قاعده
با اراده دولت وضعکننده و مواردی دیگر از این دست، مواجه میشود . اول بار بین المللی شدن
حقوق این اصل را شکست و توافقات دولتها را تبدیل به یکی از منابع حق و تکلیف کرد. روند
غیر انحصاری شدن صلاحیت دولت در وضع قاعده حقوقی به شکل شتابنده ادامه یافت تا ج ایی
که وضع کنونی چنین است: قواعد حقوقی در درون مرزهای دولت الزام آور تلقی می شوند که
دولت و به تبع آن شهروندان بعضاً حتی نقش غیرمستقیمی نیز در ایجاد قاعده ندارند . چه تحولی
در مبنای قاعده (یا همان چرایی الزامآوری) ایجاد شده است که چنین قواعدی محترم فرض
میشوند؟ توجیه این وضعیت را میتوان به امر فراحقوقی جهانی شدن نسبت داد . ویژگی اصلی
جهانیشدن ازجاکندگی است. ازجاکندگی با غیرشخصی و انتزاعی شدنِ امور یا گذار به عینیت
قابل توضیح است، در نتیجه در این دوران انتقال قواعد حقوقی با مبانیِ ذهنی و شخصیِ و محلیِ
پیشین ناممکن است. آنچه میتواند به مبنای قواعد حقوقی عینیت کافی ببخشد (یا انتقال قواعد
حقوقی را توجیه کند )، اعمال اصول حکمرانی خوب (مانند شفافیت، مشارکت پذیری،
وفاقگرایی) در فرایند ایجاد قاعده حقوقی از یک طرف و پایبندی به اصل تضمین و رعایت
حقوق بشر به عنوان یکی از مؤلفههای حکمرانی خوب و نیز بدیل اخلاق در تعاملات جهانی از
طرف دیگر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Feasibility Study on the Process of Rulemaking as the Bases of Diverse Rules in the Globalization (Does the Base of Legal Rules Turn to Objectivity?)

نویسنده [English]

  • Samaneh Rahmati Far
چکیده [English]

Lawmaking was related to the state sovereignty exclusively, more than the
other government acts, and an interference of the another actors was forbidden.
Then the answer of ‘why is a rule binding?’ referred to local reasons such as
legitimacy, religious roots of rule or will of government. This circumstance has
been changed by internationalization of law and international agreements became
source of rights and obligations. Non-exclusive process of lawmaking continues so
now rules are binding that neither government nor citizens have role in making
them. Is there any evolution in the basses of law? Why is such a rule supposed to
be binding by subjects of law? It can be explained by globalization as a non-legal
phenomenon. Lifting out is the main element of globalization which is tied to
abstraction and objectivity. Consequently transition of legal rules, with local and
subjective bases, beyond political borders is impossible in global era. Applying
the elements of good governance (like transparency, participation and consensusoriented)
more over protecting and promoting of international human rights, as
an element of good governance and alternative of global morality, lead to
objectivity of the bases of rules.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Base of Rule
  • Legal Globalization
  • Good Governance
  • objective
  • subjective
- استینگلیتز، جوزف، ) ،(1386نگاهی نو به جهـانیشـدن، ترجمـه مسـعود کرباسـیان، چـاپ نخست، تهران، نشر چشمه.
- شانژو، ژان پیر و ریکور، پل، ) ،(1388طبیعت و قاعده )آنچه سبب میشود تا فکـر کنـیم(، عبدالحمن نجل رحیم و بابک احمدی، چاپ نخست، تهران، نشر مرکز.
- فلسفی، هدایتاالله، ) ،(1383حقوق بینالملل معاهدات، چاپ دوم، تهران، فرهنگ نشر نو.
- کاتوزیان، ناصر، ) ،(1385فلسفه حقوق، ج. ،1چاپ چهاردهم، تهران، انتشـارات دانشـگاه تهران.
- گرجی، علیاکبر، ) ،(1392مبانی حقوق عمومی، چاپ سوم، تهران، انتشارات جنگل.
- هولمز، رابـرت ال. ) ،(1389مبـانی فلسـفه اخـلاق، مسـعود اولیـا، چـاپ دوم، تهـران، نشـر ققنوس.
.- جلالی، محمود و مقامی، امیر، )» ،(1390کارکرد حقوق بینالملل در فراینـد جهـانی شـدن حقوق«، فصلنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی ، شماره ،3دوره.41
- رحمتیفر، سمانه، )» ،(1390اعمـال بـه زمامـداری در رسـیدگیهـای قضـایی )بررسـی تطبیقـی قوانین ناظر بر دادرسی در ایران و موازین بینالمللی(«، نشریه حقوق خصوصی، دوره ،8شماره .1
- شهابی، مهـدی و جلالـی، )» ،(1391تأثیرپـذیری منبـع قاعـده حقـوقی از منشـأ الـزامآوری قاعده حقوقی«، مجله حقوقی دادگستری، شماره .77
- قاری سید فاطمی، محمد، )» ،(1381نظریات اخلاقی در آیینه حقـوق«، نامـه مفیـد، شـماره29
- کیوانفر، شهرام، )» ،(1388اخلاقی بودن وظیفه اطاعت از قانون«، فصلنامه حقوق، ، دوره29شماره .3
- Austin, John, (1832), The Province of Jurisprudence Determined, 1st ed.

London, John Murray.
- Campbell, Thomas, (2006), Rights: A Critical Introduction, 1st ed. London, Routledge.
- Najme, Tom Pierre, (2003), The Definition and Application of The Concept, In: Najme, Tom Pierre and Hetherington, Martin, (Eds) Good Governance in The Middle East oil Monarchies, 1st ed. London, Routledge.
- Rawls, John, (1964), Legal Obligation and the Duty of Fair Play , in:
Sidney Hook, ed. Law and Philosophy, 1st ed. New York, New York University Press.
- Weisstub, David N. and Díaz Pintos, Guillermo, Autonomy and Human Rights in Health Care: an International Perspective , 1st ed. Berlin, Springer.
- Wolff, Robert Paul, (1998), In Defense of Anarchism, 1st ed. Berkeley, University of California Press.
- Bao, Zonghao and Xiang, Kun, (2006), “Digitalization and Global ethics”,
Ethics and Information Technology, No. 8.
- Buller, Paul F and Kohls, John J. and Anderson, Kenneth S. (1991),
“Challenge of Global Ethics”, Journal of Business Ethics, No. 10.
- Gurria, Angel, (2006), “OECD-regional Conference on Transparency for
Good Governance”, (Speech), 17 July 2006.
- Himma, Kenneth E. (1998), “Positivism, Naturalism and the Obligation to Obey Law”, Southern Journal of Philosophy, No. 2, Vol. 36.
- Kingsbury, Benedict and Krisch, Nico and Stewart, Richard B. (2005), “the
Emergence of Global Administrative Law”, Law and Contemporary Problems,
No. 15, Vol. 68.
- Kingsbury, Benedict, (2009), “The Concept of Law in Global
administrative Law”, The European Journal of International Law, No. 1, Vol. 20.
- Krueger, David A. (1994), “Can We Have Global Ethics in a Global
Economy?” International Journal of Value-Based Management, No. 7.
- Monshipouri, Mahmood and Jackson, Rodger, (2008), “Justice and Human
Rights in the New Global Economy: Evolving Norms and Priorities”, International Studies Journals, No. 4.
- Otenyo, Eric E. and Lind, Nancy S. (2004), “Faces and Phases of
Transparency Reform in Local Government”, International Journal of Public Administration, No. 5, Vol. 27.
- Raz, Joseph, (2003), “About Morality and Nature of Law”, the American
Journal of Jurisprudence, Vol. 48.
- Shestack, Jerome, J. (1997, 1998), “Globalization of Human Rights Law”,
Fordham International Law Journal, No. 21.
- Somin, Ilya, (2010), “Deliberative Democracy and Political Ignorance”, Critical Review, Nos. 2-3, Vol. 22.
Documents
- Central Bank of Brasile, (2008), Guidelines for Good Practices of Financial
Cooperative Governance, Cooperative Governance project.
- JICA Research Institution, (1995), Participatory Development and Good
Governance Report of the Aid Study Committee.
- United Nations Economic and Social Commission for Asia and Pacific (UNESCAP), (2009), What Is Good Governance?
- Hick, John, (2007), “Is There a Global Ethics?”, John Hick the Official