تأملی در: مفهوم، مبانی و اقسام تعهد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

به رغم آنکه واژ ة تعه د به دلیل کثرت استعمال در گفتمان رایج حقوقی ازحیث دلالت بر معنی ،
ساده می نماید و شاید در نگاه نخست از مفاهیم بدیهی در فرهنگ حقوقی تجلی می کند ، ولی
با اندکی تأمل در گسترة مفه وم و قلمرو شمول و موارد متفاوت قابل اندراج در موضوع آن،
ملاحظه م ی شود که تعهد چنان مقوله ای است که به جهت تواطی یا تشکیک مستتر در کلیت آن،
نه تنها به راحتی در قالب تعریف ی جامع الاطراف نمی گنجد، بل بی جهت نیست که بخ شهای
وسیعی از موضوعات مورد مطالعه در عرصه های مختلف حقوقی از سوی مؤلفان اندیشمند و
استادان صاحب نظر حقوق، مصرو ف تحلیل و تبیین ابعاد مختلف آن می شود و با وجود قدمت
زمانی طرح مباحث مربوط به حقوق تعهدات و کثرت و تنوع تألیفات در این زمینه ، هنوز
دروس حقوق تعهدات از سنگین ترین و باب طرح پرسش های علمی و میدان عرضه نظریه های
متعارض از مفتوح ترین ابواب و آبادترین میادین علمی و پژوهشی عرصه مباحث حقوقی به
شمار می رود. در این مقاله، نه فقط با نگاه پژوهشی صرف ، بلکه با هدف تعمیق پایه های آموزشی
حقوق تعهدات، هر چند به اختصار به تبیین همه جانبه نهاد تعهد همت گماشته و تلاش شده
است تا ضمن عنایت به تعاریف لغوی و اصطلاحی و مفاهیم خاص و عام آن و تحلیل رابط ة
میان عقد و تعهد، مبانی حقوقی این نهاد و نظریه های مطروحه در این زمینه موردارزیابی گ یرد و
ارکان و عناصر تشکیل دهندة آن احصاء و مورد شمارش واقع شود . در نهایت نیز پس از بیان
اقسام پرشمار و تشریح جهات تقسیم آن، منابع ایجاد تعهد توضیح داده خواهد شد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

In Tamil : concept , Psychiatric and SPINAL commitment

نویسنده [English]

  • MOHAMADREZA AHMADI
فارسی
- امامی، سیدحسین( 1376 ) حقوق مدنی، جلد 1، تهران، کتابفروشی اسلامیه، چاپ
هجدهم.
1362 ) حقوق مدنی، جلد 2 ، تهران، کتابفروشی اسلامیه، چاپ دوم. )................................. -
- امیری قائم مقامی،عبدالمجید( 1355 ) حقوق تعهدات، ج 1و 2 ، تهران ، انتشارات دانشگاه
تهران ، چاپ دوم.
- جعفری لنگرودی ، محمد جعفر ( 1340 ) تأثیر اراده در حقوق مدنی، تهران، فاقد نام ناشر
و نوبت چاپ .
1363 ) دوره حقوق مدنی، حقوق تعهدات، تهران، )................................................ -
انتشارات دانشگاه تهران ، چاپ اول.
1352 ) دورة حقوق مدنی ، عقد ضمان، تهران، شرکت سهامی ).......................................... -
کتابهای جیبی ، چاپ اول .
1357 ) دورة حقوق مدنی، عقد کفالت، تهران، انتشارات )......................................... -
دانشگاه ملی ایران، فاقد نوبت چاپ.
1357 ) دایره المعارف حقوق مدنی و تجارت، ج 1، تهران، )..................................... -
انتشارات بنیاداستاد، چاپ اول.
1378 ) عقد حواله، تهران، انتشارات گنج دانش، چاپ سوم. ).................................. -
1378 ) مبسوط در ترمینولوژی حقوق، دورة پنج جلدی تهران، )................................ -
انتشارات گنج دانش، چاپ اول.
- حائری شاهباغ، سید علی( 1376 ) شرح قانون مدنی، دورة دو جلدی، تهران، انتشارات
گنچ دانش، چاپ اول.
- سعدی ، شیخ مصلح الدین ( 1386 ) گلستان، تهران، انتشارات الهام، چاپ دوم .
- شهیدی، مهدی ( 1377 ) تشکیل قراردادها و تعهدات، ج 1، تهران، نشر حقوقدانان، چاپ
اول.
1373 ) قوط تعهدات، تهران، انتشارات کانون وکلای دادگستری، چاپ ) ...................... -
سوم.
40 پژوهش حقوق و سیاست/سال یازدهم، شماره 26 ، بهار و تابستان 1388
- صفائی، سیدحسین( 1351 ) دورة مقدماتی حقوق مدنی، تعهدات و قراردادها، ج 2 تهران،
انتشارات مؤسسه عالی حسابداری ، فاقد نوبت چاپ.
- کاتوزیان ، ناصر( 1370 ) حقوق مدنی، ایقاع، تهران ، انتشارات یلدا، چاپ اول .
1364 )، قواعد عمومی قراردادها، ج 1، تهران، انتشارات بهنشر، چاپ اول. )...................... -
1366 ) قواعد عمومی قراردادها، ج 2، تهران، انتشارات بهنشر، چاپ اول. ) ................... -
1368 ) قواعد عمومی قراردادها، ج 3، تهران، انتشارات بهنشر، چاپ اول. ).................. -
1354 ) حقوق مدنی، مقدمه، اموال، کلیات قراردادها، ج 1، تهران ، )...................... -
انتشارات دانشکده علوم اداری و مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران، چاپ ششم .
1370 ) حقوق مدنی دورة مقدماتی، اعمال حقوقی قراردادها- ایقاع ، ) ................... -
تهران، شرکت سهامی انتشارات با همکاری شرکت بهمن برنا، چاپ اول .
1377 ) فلسفه حقوق، ج 1، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ اول . ).................. -
1374 ) حقوق مدنی، نظریة عمومی تعهدات، تهران، مؤسسه نشر یلدا، چاپ )................. -
اول .
- عدل ( منصور السلطنه) مصطفی( 1342 ) حقوق مدنی، تهران، امیر کبیر، چاپ هفتم.
- محقق دادماد، سید مصطفی با همکاری قنواتی( 1379 )و...، حقو ق قراردادها در فقه
امامیه، ج 1، تهران، انتشارات سازمان مطالعه و تدیون کتب علوم انسانی دانشگاهها(سمت)،
چاپ اول.
- پایان نامه ها
- احمدی، محمد رضا ( 1380 ) تعهد تبعی، رساله دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه تهران،
دانشکده حقوق و علوم سیاسی.
- جوانمرادی، ناهید( 1378 ) تعهدات طبیعی، رساله دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه تهران،
دانشکده حقوق و علوم سیاسی.
- جزوات درسی
- درودیان، حسنعلی، تقریرات درس حقوق مدنی 3(قواعد عمومی قراردادها )، تهران،
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ، فاقد تاریخ انتشار.
سال یازدهم، شماره 26 ، بهار و تابستان 1388 / تأملی در مفهوم، مبانی و اقسام تعهد 41
- کتابهای عربی و فقهی
- ابوالسعود، رمضان محمد( 1998 ) احکام الاتزام، مصر، الاسکندیه، دارالمطبوعات ، 1998 م.
- انور، سلطان( 1983 ) احکام الالتزام، المرجز فی النظریه العامه للالتزام، لبنان، بیروت،
دارالنهضته العربی.
- الجیلالی القمی، المیرزا ابوالقاسم بن الحسن( 1277 ه-ق.) جامع اشتات، جلدین، تهران،
شرکه الرضوان.
- الذنون، حسن علی( 1970 ) شرح القانونی المدنی، اصول الالتزام، عراق، بغداد، مطبعه
المعارف.
- السنهوری، عبدالرزاق احمد( 1998 ) جلدین، لبنان، بیروت ع منشورات الجعلی المحقوقیه،
الطبه الثانیه.
- السوار، محمد وحید الدین( 1415 ه - ق.) شرح القانون المدنی، النظریه العامه للالتزام ،
ج اول ، سوریه، دمشق، منشورات جامعه دشمق،
- سیوفی، جورج( 1994 ) النظریه العامه للموجبات و العقود، جلدین، لبنان، بیروت، الطبعه
الثانیه.
- طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم، حاشیه المکاسب، دو جلدی، قم، چاپ سنگی، فاقد
تاریخ انتشار.
- محقق حلی، ابوالقاسم نجم الدین جعفر بن الحسن( 1403 ه - ق.) شرایع الاسلام فی
مسائل الحلال و الحرام، دورة 4 جلدی، لبنان، بیروت، منشورات داراالضواء، چاپ دوم .
- مراغه ای الحسینی، سید میر فتاح، العناوین، جلدین، قم مؤسسه النشر الاسلامی، چاپ
اول، فاقد تاریخ انتشار.
- ناصیف، الیاس( 1998 ) موسوعه العقود المدینه و التجاریه، بیروت، الطبعه الثانی.
- نائینی، میرزا ( 1358 ه- ق.) منیه الطالب فی حاشیه المکاسب، عراق، النجف الاشراف،
مطبعه المرتضویه.
- فرهنگ ها
- ابن منظور، امام العامه، لسان العرب، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چ اول، 1408 ه-ق.
- دهخدا، علی اکبر ( 1373 ) لغت نامه ، دورة 14 جلدی، تهران ، انتشارات دانشگاه تهران ،
چاپ اول .
42 پژوهش حقوق و سیاست/سال یازدهم، شماره 26 ، بهار و تابستان 1388
- فرانسه
-Weill (Alex) et Terre' (Francois)( 1986), Droit civil les obligations, 4ee'd., Paris.
-Terre' (Francois), Simler (Philippe) et Leguette (Yues),(1986),Droit Civil les
obligations, 6eed., Dalloz, Paris