چالش مشروعیت در ساختار و عملکرد سازمان‌ بین‌المللی: مطالعه موردی بانک جهانی

سید قاسم زمانی؛ مهشید آجلی لاهیجی

دوره 23، شماره 71 ، شهریور 1400، صفحه 9-33

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2021.50458.2340

چکیده
  در حقوق بین­الملل در خصوص مشروعیت هر پدیده­ای از جمله سازمان­های بین ­المللی، به طور سنتی دو نظریه قابل دفاع وجود دارد: مشروعیت به مثابه مقبولیت نزد مردمان و مشروعیت به معنای مقبولیت نزد دولت­ ها. با این وجود، تحولات حقوق بین ­الملل، بازنگری در موضوع برای خلق معیاری نوین، جهت بررسی مشروعیت را ناگزیر می ­سازد. در حال حاضر، ...  بیشتر

وضعیت حاکمیت در اتحادیه اروپا در پرتو آرای دیوان دادگستری اتحادیه اروپا

عباسعلی کدخدایی؛ مرسده مظلومی

دوره 23، شماره 71 ، شهریور 1400، صفحه 35-61

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2021.52757.2412

چکیده
  با تأسیس اتحادیه اروپا مفهوم حاکمیت سنّتی با تحوّلاتی مواجه شد؛ زیرا از یکسو مسئله حاکمیت دولت‌های اروپایی و از سوی دیگر، مسئله حاکمیت اتحادیه اروپا مطرح می‌شود. حاکمیت در شکل نوین با حاکمیت در فضای سنتی متفاوت است. در گذشته حاکمیت مطلق برای دولت­ ها تعریف می­ شد امّا تحولاتی که رخ دادند موجب شدند تا بتوان حاکمیت نسبی را نیز برای ...  بیشتر

مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی درحقوق ایران و اسناد بین‌المللی

علی پورقاسم چورکوچان؛ تهمورث بشیریه

دوره 23، شماره 71 ، شهریور 1400، صفحه 63-93

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2021.53578.2451

چکیده
  مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی بعنوان موجودات اعتباری همواره مورد بحث بوده و به دلیل نقش مهمی که در زندگی اجتماعی ایفا می‌کنند و در ارتکاب جرایم نیز سهم چشمگیری دارند، در دو دهه اخیر در سطح ملی و بین‌المللی دستخوش تحولات بسیاری قرار گرفته است. قانونگذار ما نیز به موازات آن در سال 1392 مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی را پذیرفته است. با این وجود ...  بیشتر

آزادی بیان و اصل دوگانگی ایده و بیان

مهدی زاهدی؛ شیرین شریف زاده

دوره 23، شماره 71 ، شهریور 1400، صفحه 95-127

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2021.56622.2518

چکیده
  آزادی ‌بیان شامل آزادی در بیان، اندیشه، تحصیل و اشاعه آزادانه اطلاعات می‌باشد در مقابل کپی‌رایت با شناسایی حقوق انحصاری برای پدیدآورندگان، موجب محدودیت در دسترسی و اشاعه آثار مورد حمایت می‌شود. وقتی بیان مطرح شده دارای حق کپی‌رایت باشد آزادی سخنرانی و مطبوعات می‌تواند محدود شود. برخی معتقدند این دو نه تنها با یکدیگر تقابل ندارند ...  بیشتر

نقد آرای دیوان عدالت اداری در زمینه بحران‌های اقتصادی

محمد حسین زارعی؛ ایام کمرخانی

دوره 23، شماره 71 ، شهریور 1400، صفحه 129-159

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2021.47830.2273

چکیده
  دولت به معنای عام اصولاً در راستای حفظ منافع و مصالح عمومی و به نمایندگی از مردم در پاسخ به رخدادهای حیات اجتماعی، صالح به اتخاذ تصمیمات الزام‌آور است و یکی از موضوعاتی که در دو قرن اخیر؛ واکنش دولت را در قالب‌های گوناگون نظیر تصویب قانون، اتخاذ سیاست‌های اقتصادی و صدور آرای قضایی به همراه داشته، بحران‌های اقتصادی است. با توجه به ...  بیشتر

تأثیر حقوق بشر مبتنی بر کرامت اجتماعی در حقوق قراردادها در حقوق ایران و رویه قضایی اروپایی

ایرج بابایی؛ مرتضی ترابی

دوره 23، شماره 71 ، شهریور 1400، صفحه 161-191

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2021.52977.2427

چکیده
  با توسعه حقوق بشر در تمام ابعاد زندگی بشریت نمی‌توان تأثیر آنرا بر حقوق خصوصی (رابطه افقی) و در نتیجه بر حقوق قراردادی نفی کرد. کرامت انسانی با توجه به تبع و ماهیت انسان دارای دو وجه فردی و اجتماعی است. کرامت اجتماعی انسان سر منشأ حق‌هایی من جمله آزادی اشتغال، آزادی تحصیل، آزادی بیان، آزادی مذهب و آزادی دسترسی به اطلاعات است که لازمه ...  بیشتر

نقدی بر ابطال ضمنی مقررات دولتی توسط قضات شعب دیوان عدالت اداری

حسین آئینه نگینی؛ محمد امین ابریشمی راد

دوره 23، شماره 71 ، شهریور 1400، صفحه 193-219

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2021.52122.2393

چکیده
  به موجب اصل 170 قانون اساسی، قضات دادگاه‌ها مکلف شده‌اند تا از اجرای مقررات مغایر با قوانین و مقررات اسلامی خودداری کنند. در قالب پژوهشی توصیفی-تحلیلی، به استناد اطلاق عبارت «قضات دادگاه‌ها» در اصل مزبور، جایگاه دیوان عدالت اداری در نظام قضایی ایران و رویه‌ آن دیوان، این مطلب اثبات شد که قضات شعب دیوان عدالت اداری مشمول حکم ...  بیشتر

نگاهی به ابعاد حقوقی بیماری‎های مسری در صنعت هوانوردی با تاکید بر بیماری کووید- 19

حمید کاظمی؛ میلاد صادقی

دوره 23، شماره 71 ، شهریور 1400، صفحه 221-249

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2021.52823.2423

چکیده
  صنعت هوانوردی و حقوق آن از دو جهت به ظهور و همه ‎گیری بیماری‎های مسری حساس است و واکنش نشان می ‎دهد. از یک سو ممکن است این صنعت با عدم اتخاذ اقدامات موثر در شیوع بیماری نقش داشته باشد و حیات جامعه را با خطر روبرو کند و از سوی دیگر محتمل است که با بروز امراض مسری، چرخه اقتصادی بازیگران و ذی‏نفعان صنعت به شدت تهدید و درگیر مشکلات فراوان ...  بیشتر

بررسی مشروعیت آغاز تحقیقات دیوان کیفری بین‌المللی از عملکرد نیروهای آمریکایی در افغانستان

سید حسام الدین لسانی

دوره 23، شماره 71 ، شهریور 1400، صفحه 251-272

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2020.53048.2428

چکیده
  دیوان کیفری بین‌المللی در پاسخ به تقاضای دادستان دیوان برای آغاز تحقیقات از جرائم نیروهای آمریکایی در افغانستان، در ۵ مارس ۲۰۲۰ با این تقاضا موافقت کرد اما چالشی که پیش روی دیوان قرار دارد وجود یک قرارداد میان دولت افغانستان و دولت آمریکاست که به موجب آن افغانستان موافقت کرده است سربازان آمریکایی در صورت ارتکاب هر جرمی در خاک افغانستان ...  بیشتر

ظرفیت سازوکار داوری بین‌المللی سرمایه‌گذاری در حمایت از محیط‌ زیست

محمد حبیبی مجنده؛ عفیفه غلامی

دوره 23، شماره 71 ، شهریور 1400، صفحه 273-310

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2020.51505.2379

چکیده
  ملاحظات محیط­ زیستی همواره یکی از چالش ­های پیش­روی سرمایه­ گذاری خارجی بوده است. لزوم رعایت حداقل­ های زیست‌محیطی از آغاز تا پایان سرمایه ­گذاری، از دغدغه ­های فعالان حوزه حقوق محیط­ زیست نیز می­ باشد. در این میان دولت میزبان با تعهداتی بعضاً متعارض روبروست. تعهدات دوگانه دولت­ در برابر سرمایه­ گذار از یک طرف و ...  بیشتر

بررسی تاثیر سازوکار ایجاد شبکه‌ فراحکومتی در جامعه جهانی

مرضیه دست بالا؛ علیرضا ظاهری

دوره 23، شماره 71 ، شهریور 1400، صفحه 311-335

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2020.53122.2436

چکیده
  در طول سالیان متمادی همزمان با شکل‌گیری مفهوم دولت، آرمانِ ایجاد یگانگی بین حکومت‌ها و تشکیل جامعه واحد بین‌المللی همواره مطرح بوده است. امروزه یگانگی بین‌المللی بعنوان مقوله ­ای رو به گسترش، حرف نخست را در جامعه جهانی می­زند. اما با گسترش فرآیند یگانگی بین‌المللی و به تبع آن ارتباطات میان دولت‌ها، مشکلات جهانی نیز علی‌الخصوص ...  بیشتر