اصلاح نظام‌های حقوقی در گذر تکامل حقوق تطبیقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه مونترال

چکیده

سیر تکاملی حقوق تطبیقی بیانگر این نکته است که استفاده از تطبیق در حقوق با هدف اصلاح سیستم‌های حقوقی، خصوصاً در مرحله قانون‌گذاری، آغاز شده است. حقوق تطبیقی نه‌تنها از ابتدای شکل‌گیری مدرن خود با این رسالت متولد شده؛ بلکه همواره در طول دوره رشد خود نیز در صدد یافتن بهترین راهکارها به همین منظور بوده است. این نوشتار بر آنست که تکامل نقش مهم و بنیادین حقوق تطبیقی را در روند انجام اصلاحات حقوقی بررسی و با مطالعه روش‌های گوناگون انتقال حقوق، به عنوان یکی از راه‌های عمده پیشنهادی و معمول در اصلاح و تکامل یک سیستم حقوقی، مناسب‌ترین روش آن را بیان کند که منتهی به ارائه نظام حقوقی منسجم و کارا می‌شود. مطابق آخرین دستاوردهای حقوق تطبیقی، فرآیند انتقال حقوق ممکن است توسط دو روش کارکردگرا و فرهنگ‌گرا یا اوضاع محور انجام گیرد. روش نخست هرچند مورد استفاده و مبنای اولین اصلاحات حقوقی بوده ‌است؛ اما به‌تنهایی و بدون در نظرگرفتن اوضاع و شرایط مختلف فرهنگی دو جامعه مورد اقتباس و پذیرنده نمی‌تواند مدل حقوقی مقبولی به دست ‌دهد. بنابراین، مراجعه به آخرین داده‌های حقوق تطبیقی ما را به این حقیقت رهنمون می‌سازد که استفاده متوازن از هر دو روش درکنار هم می‌تواند روش مناسب‌ و بهینه را تشکیل ‌دهد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reform of legal systems through the evolution of comparative law

نویسندگان [English]

  • Ali Borjian
  • Harith Al-Dabbagh
Université de Montréal
چکیده [English]

Historical studies of comparative law demonstrate that the first purpose of using comparison in law has been to reform legal systems. This article intends to analyze the fundamental role and function of comparative law for legal reforms. Through studying different forms of the Transfer of Law, we intend to find the most proper and effective method which may present us with a coherent and efficient model of reform in different systems. The methodology of comparative law, as the instrumental concepts of this article, is one of the most popular and evaluative discourses of the legal world. The dynamic evolution of comparative studies arrives at the point where it has surpassed its traditional borders and has even engaged in extralegal and interdisciplinary studies. The transfer of law is one of the main methods of a legal reform and achieved by two main methods; functionalist and culturist. Although functionalism is the first method employed of legal reforms, it is not enough without considering the cultural contexts and circumstances of both transferred and transferee systems. In addition to its theoretical topics, this article intends to encourage researchers to find a coherent and practical model of reform for most developing countries needing legal reform.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Transfer of law
  • legal reforms
  • functionalist
  • culturist
  • methodology of comparative law
الف- فارسی
کتاب‌ها
-         داوید، رنه و اسپینوزی، کامی ژوفره، (1391)، درآمدی بر حقوق تطبیقی و دو نظام بزرگ حقوقی معاصر، سید حسین ص‍ف‍ائ‍ی، چاپ نهم، تهران: میزان.
-         شیروی، عبدالحسین، (1393)، حقوق تطبیقی، چاپ سیزدهم، تهران: سمت.
-         پاشا صالح، علی، (1343)، قوه مقننه و قضاییه در ایران؛ نظری به تاریخ حقوق ایران و سازمان‌های قضایی تاشهریور 1341، (جزوه درسی دانشکده حقوق)، دانشگاه تهران.
 
مقاله‌ها
-         حکمت‌نیا، محمود، (1384)، «بومی‌سازی نهادهای حقوقی با رویکرد اسلامی»، حقوق اسلامی، دوره 2، شماره 7.
-         شهبازی‌نیا، مرتضی، (1383)، «جایگاه حقوق تطبیقی و ضرورت بازنگری در آموزش آن»، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، دوره10، شماره 4.
-         صفایی، سید حسین، (1373)، «آکادمی بین‌المللی حقوق تطبیقی و چهاردهمین کنگره بین‌المللی حقوق تطبیقی»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 32، شماره 1137.
-         منصوریان، ناصرعلی، (۱۳۹۴)، «روش‌‏شناسی بومی‌‏سازی در حقوق»، تحقیقات حقوقی، دوره 16، شماره 2 .
 
ب- انگلیسی و فرانسه
 
Books
-          Agostini, Éric, (1988), Droit comparé, Paris, Presses universitaires de France. 
 
- Arminjon, Pierre, Nolʹde, B. Ė., & Wolff, Martin, (1950), Traité de droit comparé, Paris, Librairie génerale de droit et de jurisprudence.
 
- David, René. (1950), Traité élémentaire de droit civil comparé: introduction à lé̓tude des droits étrangers et à la méthode comparative, Paris, Librairie Générale de Droit et de Jurisprudence.
 
- Fumichon, Bruno de Loynes. (2013), Introduction au droit compare, Association de législation comparée des pays du Pacifique, Victoria University of Wellington, Law Review, & New Zealand Association for Comparative Law.
 
- Gambaro, Antonio, Sacco, Rodolfo, & Vogel, Louis (2011), Le droit de l’occident et d’ailleurs, Paris, LGDJ.
 
- Jestaz, Philippe, & Jamin, Christophe, (2004), La doctrine, Paris: Dalloz.
 
- Legrand, Pieree, (2009), La comparaison des droits, expliquée à mes étudiants dans Pierr Legrand (dir.), Comparer les droits, résolument, Paris: Presses universitaires de France.
 
- Lupo, Nicola, & Scaffardi, Lucia, (2014), Comparative Law in Legislative Drafting: the Increasing Importance of Dialogue Amongst Parliaments.
 
- Piquet, Hellene. A. F., (2003), Les transferts de droit en Chine: contribution à l’étude de la filiation romano-germanique en droit chinois contemporain, Retrieved from http://digitool.Library.McGill.CA/R/?func=dbin-jump-full&object_id=84685.
 
- Ponthoreau, Marie-Claire, (2010), Droit(s) constitutionnel(s) comparé(s). Paris: Économica.
 
- Riles, Annelise, (2001), Rethinking the Masters of Comparative Law, Oxford, Portland, Hart Pub.
 
- Walton, Frederick Parker & Tancelin, Maurice A, (1980), Le domaine et l’interprétation du Code civil du Bas-Canada. Toronto, Butterworths.
 
- Watson, Alain, (1974), Legal Transplants: An Approach to Comparative Law, University of Georgia Press.
 
- Watson, Alain, (2000), Legal Transplants and European Private Law, Maastricht, METRO, Institute for Transnational Legal Research.
 
- Watson, Alain, (2001), Society and Legal Change, Philadelphia: Temple University Press Retrieved.
 
- W.G. Hart Workshop, Harding, Andrew, Örücü, Esin, University of London, & Institute of Advanced Legal Studies (Eds.), (2002), Comparative Law in the 21st Century, London, New York, Kluwer Academic.
 
Zweigert, Konrad, & Kötz, Hein, (1998), Introduction to Comparative Law, Oxford, New York, Clarendon Press, Oxford University Press.
 
Articles
-          Al-Dabbagh, Harith, (2013), “Le droit comparé comme instrument de modernisation: l’exemple des codifications civiles des états arabes du -Moyen-Orient“, Revue de Droit : Université de Sherbrooke, No. 43.
 
-          Fauvarque-Cosson, Bénédicte, (2005), “Le droit comparé: art d’agrément ou entreprisestratégique?“, In De tous horizons : Mélanges Xavier Blanc-Jouvan, Paris : Société de législation comparée.
 
-          Gaudemet, Jean, (1976), “Les transferts de droit“, L’Année Sociologique (1940/1948-), No. 27.
 
-          Glenn, H. Patrick, (1999), “Vers un droit ontext ontext?“, Revue ontextivel de droit  ontext, Vol. 5, No. 4.
 
-          Hill, Jonathan, (1989), “Comparative Law, Law Reform and Legal Theory”, Oxford Journal of Legal Studies, Vol. 9, No. 1.
 
-          Velidedoglu H. V. (1956), “La ontexti des droits étrangers en Turquie, International Association of Legal Science, & Colloque d’Istanbul (Eds.), Istanbul.
 
-          Kitamura, Ichiro, (1995), “Cultures différentes, Enseignement et ontexti en droit ontext, Brèves réflexions sur la ontex de comparaison franco-japonaise”, Revue ontextivel de droit ontext, Vol. 47, No. 4.
 
-          Marin, Soudabeh, (2004), “La ontexti mitigée des codifications napoléoniennes en Iran (1911-1935)“, Droit et cultures. Revue ontextivel interdisciplinaire, No. 48.
 
-          Morin, Michel, (2011), “Dualisme, mixité et métissage juridique: Québec, Hong Kong, Macao, Afrique du Sud et Israël”, McGill LJ, 57.
 
-          Piché, Catherine, (2015), “La ontex québécoise et le nouveau modèle ontextive de justice civile à l’ère de la scientifisation du droit”, In Rousseau Stephane (Ed.), Juriste sans frontières: mélanges Ejan Mackaay, Éditions Thémis, Montréal.
 
-          Reitz, John C, (1998), “How to Do Comparative Law”, The American Journal of Comparative Law, Vol. 46, No. 4.
 
-          Van Hoecke, Mark, (2013), “Le droit en ontext”, Revue interdisciplinaire d’études juridiques, Volume Vol. 70, No. 1.