مفهوم خدمات عمومی و تحول آن در پرتو دکترین کارکرد عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری دانشگاه تهران پردیس فارابی

چکیده

از ابتدای طرح نظریه خدمات عمومی، خدمات عمومی با ابهام مفهومی مواجه بوده و ملاک ماهوی تمییزِ آن- حداقل در عرصه عمل- مشخص نبوده است. این ابهام با خصوصی‌سازیِ خدمات عمومی و زیر سؤال رفتن ملاک «مداخله دولت» و «هدف نفع عمومی»، مضاعف شد. در چنین شرایطی، دکترین کارکرد عمومی با هدف حمایت از حقوق اساسی شهروندان و انتظارات موجه آن‌ها و تثبیت مسئولیت دولت و تجویز تنظیم‌گریِ بازار خدمات عمومی، طرح و با اقبال مواجه شد. طبق این دکترین، گذشته از خدمات عام‌المنفعه‌ای که مستقیماً توسط دولت ارائه می‌شوند و نیز خدماتی که سابقاً توسط دولت ارائه می‌شده و امروزه توسط بخش غیردولتی ارائه می‌شوند نیز خدمت عمومی به حساب می‌آیند. پژوهش حاضر با استفاده از روشی توصیفی و تحلیلی ابتدا به تحلیل لفظی و ماهوی خدمات عمومی می‌پردازد و سپس با بررسی مفاد دکترین کارکرد عمومی، تحوّل این مفهوم را در سایه این دکترین بررسی کرده و در ‌‌نهایت به مطالعه اهداف و آثار پذیرش دکترین کارکرد عمومی می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Concept of Public Services and its Evolution In the Light of Public Function Doctrine

نویسنده [English]

  • Majid Najarzadeh Hanjani 2
چکیده [English]

Since the beginning of its theory, the public services faced with conceptual ambiguity and its substantive diagnostic criteria, at least in practice, has not been clear. The privatization of public services and undermining the criterion of "government intervention" and "public interest purpose" added to the existing ambiguity. In these circumstances, the public function doctrine, aimed at protecting the fundamental rights of citizens and their legitimate expectations and consolidation of state responsibility and prescription of regulatory in the market of public services was outlined and welcomed. According to this doctrine, apart from public services that are offered directly by the government, services that were previously provided by the government, but are now provided by the private sector, are also consideredaspublic services. This paper usingdescriptive and analyticalmethod, at first, analyzesverbalandsubstantiveconceptof public service, then reviews thecontentof public function doctrine and evolution of concept of public service and finally studiespurposes and effects ofadoption of public function doctrine.

کلیدواژه‌ها [English]

  • public Services
  • public interest
  • Government
  • privatization
  • Public Function Doctrine
الف) فارسی
کتاب‌ها
-         آریان پور کاشانی، منوچهر، (1387)، بزرگ فرهنگ انگلیسی- فارسی پیشرو آریان‌پور، نسل سوم، دوره هفت جلدی، جلد ششم.
-         دوگی، لئون، (1388)، دروس حقوق عمومی، ترجمه محمدرضا ویژه، تهران: نشر میزان.
-         طباطبایی موتمنی، منوچهر، (1387)، حقوق اداری، چاپ پانزدهم، تهران: انتشارات سمت.
-         کاتوزیان، ناصر، (1386)، مبانی حقوق عمومی، چاپ سوم، تهران: نشر میزان.
-         کلی، کوین، (1383)، قوانین نوین اقتصادی در عصر شبکه: ده قاعده بنیادین در جهان یکپارچه، ترجمه دبیرخانه شورای عالی اطلاع رسانی، تهران: دبیرخانه شورای عالی اطلاع رسانی.
-         معین، محمد، (1371)، فرهنگ فارسی، جلد اول (آ-خ)، چاپ هشتم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
-         موذنی، روح الله، (1393)، حقوق عمومی اقتصادی (مطالعه تطبیقی ایران و فرانسه)، تهران: انتشارات مجد.
مقاله‌ها
-        الوانی، سید مهدی و دانایی فرد، حسن، (1380)، «مدیریت دولتی و اعتماد عمومی»، دانش مدیریت، سال چهاردهم،
شماره 55،
-         بانوئی، علی اصغر، مومنی، فرشاد و آزاد، سید ایمان، (1387)، «بررسی کمی جایگاه بخش خدمات و زیربخش‌های آن در اقتصاد ایران»، اقتصاد و جامعه، سال چهارم، شماره 15 و 16.
-        رضایی زاده، محمدجواد و کاظمی، داود، (1391)، «بازشناسی نظریه خدمات عمومی و اصول حاکم بر آن در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، نشریه فقه و حقوق اسلامی، سال سوم، شماره 5.
-        زارعی، محمدحسین و مولایی، آیت، (1392)، «آسیب شناسی ویژگی‌های قرارداد اداری ایران در مقایسه با حقوق فرانسه و انگلستان»، فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره 63.
پایان‌نامه‌ها
-         زرشکیان، سهرورد، (1392)، ابعاد حقوقی تأمین خدمات عمومی از طریق فناوری اطلاعات، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشگاه تهران.
-         محسنی راد، محمد، (1391)، جایگاه نظریه منفعت عمومی در حقوق اداری جمهوری اسلامی ایران، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد حقوق عمومی، پردیس قم دانشگاه تهران
-         کیا، فاطمه، (1391)، اصول بنیادین حاکم بر خدمات عمومی با تأکید بر قوانین، مقررات و رویه قضایی جمهوری اسلامی ایران، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشگاه تهران.
 
ب) انگلیسی و فرانسه
Books
-          Alder, John, (2002), General Principles of Constitutional and Administrative Law, Palgrave.
 
-          Bew, Lord Paul, (2014), Ethical Standards for Providers of Public Services, Committee on Standards in Public Life.
 
-          Cassie, Jenny and Knight, Dean, (2007), The Scope of Judicial Review: Who and What May Be Reviewed, NZLS CLEs Administrative Law Intensive, Wellington.
 
-          Hornby, A.S, (2000), Oxford Advanced Learners Dictionary of Current English, Oxford.
-          Jeze, Gaston, (1925), Principles Generaux du Droit Administrative, tome 2, Paris.
 
-          Major, John, (1989), Public Services Management: The Revolution in Progress, London, the Audit Commission.
 
 
Articles
-          Bilouseac, Irina, (2012), ”Doctrinaire Controversies on the Concept of Public Services”, The USV Annals of Economics and Public Administration, Volume 12, Issue 1(15).
 
-          Black, William R, (1979), ”The Public Function Doctrine in Retreat”, The John Marshall Journal of Practice and Procedure, Vol.12.
 
-          Davitkovski, Borce and Daneva, Pavlovska Ana, (2009), ”Organizational Concepts of Public Services in the Republic of Macedonia”, Lexlocalis-Journal of Local Self Government, Vol.7, No.2.
 
-          Denhardt, Robert B, (1999), ”The Future of Public Administration”, Journal of Public Administration and Management, Vol.4, No.2.
 
-          Cabral, Sandro and Lazzarini, Sergio G. and Furquim De Azevedo, Paulo, (2013), ”Private Entrepreneurs in Public Services: A Longitucinal Examination of Outsourcing And Statization of Prisons”, Strategic Entrepreneurship Journal, 7.
 
-          Cox, Helmut, (1999), ”The Provision of Public Services by Regulation in the General Interest or by Public Ownership?”, Annals of Public and Cooperative Economics, Vol.70, No.2.
 
-          Edgar, Christopher R, (2005), ”The Traditional State Function Doctrine: A Comparative Institutional Perspective”, NYU Journal of Law & Liberty, Vol.1, No.2.
 
-          Ellmann, Stephan, (2001), ”A Constitutional Confluence State Action Law and the Application of South Africas Socioeconomic Rights Guarantees to Private Actors”, 45 N.Y.L.SCH.L.REV.21, 61-63, 65.
 
-          Feies, Gheorghe Claudiu, Feies, Cristian, Mates, Dorel and Cotlet, Dumitru, (2013), ”The Role of Accounting Information within the Management Process of Public Utilities Services”, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 83.
 
-          Frederickson, H George, (2000), ”Can Bureaucracy Be Beautiful?”, Public Administration Review, Vol.60, No.1.
 
-          Hallo De Wolf, Antenor, (2013), ”Human Rights and the Regulation of Privatized Essential Services”, Netherlands International Law Review, (NILR), LX.
 
-          Jing, Yijia, (2010), ”Prison Privatization: A Perspective on Core Governmental Functions”, Crime Law Soc Change, 54.
 
-          Kay, Richard S, (1993), ”The State Action Doctrine the Public Private Distinction and the Independence of Constitutional Law”, Constitutional Commentary, Vol.10.
 
-          Kornelius, Beata, (2011), ”The Topicality of the Law Division into Public Law and Private Law”, Studies In Logic, Grammar and Rhetoric, Vol.26, No.39.
 
-          Matei, Ani and Camelia, Gaita, (2015), ”Public Services in Romania and Its Role in the Development of the Administrative Capacity”, Procedia Economics and Finance, 23.
 
-          McCoy, Thomas R. (1987). ”Current State Action Theories, the Jackson Nexus Requirement and Employee Discharges by Semi-Public and State-Aided Institutions”, Vanderbilt Law Review, Vol.31.
 
-          Ngowi, Honest Prosper, (2008), ”Privatization and Agentification of Public Services Delivery in Africa: Extent and Managerial Leader ship Implications in Tanzania”, Africa Development, Vol. XXXIII, No.4.
 
-          Perry, James L, (1990), ”The Motivational Bases of Public Service”, Public Administration Review, 50.
 
-          Raadschelders, Jos C.N, (1999), ”A Coherent Framework for the Study of Public Administration”, Journal of Public Administration Research and Theory, Vol.9, No.2.
 
-          Stewart, John and Walsh, Kieron, (1992), ”Change in the Management of Public Services”, Public Administration, Vol.70.
 
-          Sullivan, Harold J, (1987), ”Privatization of Public Services: A Growing Threat to Constitutional Rights”, Public Administration Review, Vol.47, No.6.
 
-          Thomas, C.W, (1998), ”Maintaining and Restorting Public Trust in Government Agencies and Their Employees”, Administration and Society, Vol.30, Issue.2.