بنمایه های رومی حقوق عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی دانشگاه، تهران، ایران

2 دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

حقوق عمومی به‌عنوان شاخه­ای از حقوق که ناظر بر امر عمومی در تقابل با امر خصوصی- است، باوجود تمام کاستی‌ها و شکل ابتدایی خود، در روم باستان به وجود آمده و تأثیر ژرفی بر تاریخ حقوق اروپا گذاشته است. در گام اول مفاهیم بنیادین حقوق روم همچون امپریوم و جوریسدیکتیو و رویکرد آن به رابطه‌ قدرت و قانون، زمینه‌ساز ایجاد مفهوم حاکمیت به‌مثابه انحصار در وضع و دگرگون کردن و نسخ قانون و ایجاد دولت مقتدر در اروپا شد. سپس در گام دوم طرفداران استبداد سنتی و مدرن را به تیغی بُران مجهز کرد تا بر اساس آن تمامی رقیبان دولت‌های نوبنیاد اروپایی را از صحنه قدرت خارج و مخالفان نوین خود را تهدید کنند و در گام سوم این مشروطه­گرایان و جمهوری­خواهان بودند که این سلاح را از دست رقبای خود  ربوده، آن را با توسل به اصول حقوق خصوصی و حقوق تجارت رومو بازبینی مفاهیم قبلی در پرتو نیازهای نوین زمانه خود کارآمدتر کرده و علیه رقیبان خود به کار بردند. درنهایت از دل این نزاع‌های انتزاعی حقوقی بود که مفهوم مدرن دولت و نمایندگی به وجود آمد و حقوق روم نیز، با تمامی انعطاف خود، اثری ماندگار  یعنی بیان منازعات با زبان حقوق را برجای گذاشت.هدف این مقاله نشان دادن تأثیر عمیق حقوق روم بر پیدایش بنیان­های حقوق عمومی مدرن است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Roman Foundations of Public Law

نویسندگان [English]

  • Parham Mehraram 1
  • Godarz Eftekhar 2
1 public law department, law faculty of Shahid Beheshti University
2 Shahid Beheshti University
چکیده [English]

Public law as a discipline of legal science which considers public matters –in confront with private matter, is established in ancient Rome and influenced deeply the European history. In the first step, its basic concepts, such as Imperium and Jurisdictio, and its outlook toward the relation of power and law, gave way to the concept of sovereignty as a monopoly of approving, changing and abolishing of statutes. It leads to the establishment of authoritative governments. In the second step, it provides the proponents of absolutism with legal arguments against their traditional and new rivals. At the end, it were the constitutionalists who promote Roman law with some principle of roman private and corporate law and reinterpretation of old concepts in shadow of new needs of era to apply them against their oponents. Finally, these disputes resulted in our understanding of modern state and representation and Roman law, despite to its flexibility, leaved its lasting impression, i. e. formulation of political conflicts in the legal language.

کلیدواژه‌ها [English]

  • public law
  • Res Publica
  • Imperium
  • Absolutism
  • constitutionalism
الف-  فارسی
کتاب‌ها
-           تیرنی، بریان، (1393)، دین قانون و پیدایش فکر مشروطه، حسین بادامچی و محمد راسخ، چاپ اول، تهران: نگاه معاصر.
-           زلر، الیزابت، (1391)، درآمدی بر حقوق عمومی (مطالعه تطبیقی بنیادهای حقوق عمومی آلمان، فرانسه، انگلستان و آمریکا)، ترجمه سید مجتبی واعظی، چاپ اول، تهران: انتشارات جنگل.
-           کلی، جان، (1383)، تاریخ مختصر تئوری حقوقی در غرب، ترجمه محمد راسخ، چاپ اول، تهران: انتشارات طرح نو.
 
مقالات
-           دیزپیکازو، لوییز ماریا، (1386)، «سیر دگرگونی مفهوم قانون در حقوق غرب»، ترجمه محمد رضا ویژه، مجله تخصصی الهیات و حقوقی، شماره 23.
 
ب- انگلیسی
Books
-            Bagnall, Roger S.; et al, (2013), The Encyclopedia of Ancient History, Blackwell Publishing Ltd, First Edition.
 -            Berger, Adolf (1991), Encyclopedic Dictionary of Roman Law, the American Philosophical Society, Philadelphia.
 -            Marsilius of Padua (1920), Defensor pacis, Cambridge & Harvard University Press, Lonon
 -            Mommsen, Theodor (1963), Romisches Staatsrecht l, Benno Schwabe & Co, Stuttgart
 -            Mousourakis, George (2015), “Roman Law and the Origins of the Civil Law Tradition”, Springer International Publishing, New York
 
Articles
-            Collins, James B, (1997), “State Building in Early-Modern Europe: The Case of France”, Modern Asian Studies, Vol. 31, No. 3.
 -            Drogula, Fred K. (2007), “Imperium, Potestas and the Pomerium In the Roman Republic”, Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte, Bd. 56, H. 4.
 -            Fox, Paul W., “Louis XIV and the Theories of Absolutism and Divine Right”, The Canadian Journal of Economics and Political, Vol. 26, No. 1.
 -            Greenberg, Janelle; Sechlert, Michael J, (2013), “Constitutionalism Ancient and Early Modern: The Contributions of Roman Law, Canon Law, and English Common Law”, Cardizo Law Review, Vol. 34, No. 3.
 -            Hamilton, Donna B, (1983), “The State of Law in Richard II”, Shakespeare Quarterly, Vol. 34, No. 1.
-            Huff, Toby E., (2013), “Europe as a Civilization: The Revolution of the Middle Ages & The Rise of the Universities”, Comparative Civilizations Review, Vol. 69, No. 69.
 -            Johnston, David (1997), Originally published as D. Johnston, 'The General Influence of Roman Institutions of State and Public Law', in D.L. Carey Miller and R. Zimmermann, edd., The Civilian Tradition and Scots Law. Aberdeen Quincentenary Essays [Schriften zur Europäischen Rechts- und Verfassungsgeschichte, Bd. 20] (Berlin: Duncker & Humblot, 1997) (ISBN 3-428-09011-X), Available at: http:// iuscivile. com/legacy/ reprints/.
-            Jones, A. H. M. (1951), “The Imperium of Augustus”, The Journal of Roman Studies, Vol. 41, Parts 1 and 2.
 -            Lee, Daniel (2008), “Private Law Models for Public Law Concepts: The Roman Law Theory of Dominium in the Monarchomach Doctrine of Popular Sovereignty”, The Review of Politics, vol. 70, No, 3.
 -            Oakley, Francis (1981), “Natural Law, the Corpus Mysticum, and Consent in Conciliar Thought from John of Paris to Matthias Ugonius”, Speculum, Vol. 56.
 -            Pennington, Jr, Kenneth J. (1970), “Bartolome de Las Casas and the Tradition of Medieval Law”, Church History, Vol. 39, No. 2.
 -            Richardson, J. S (1991), “Imperium Romanum: Empire and the Language of Power”, the Journal of Roman Studies, Vol. 81.
 -            Tellegen-Couperus, Olga (1993), A Short History of Roman Law, Routledge, London
 -            Tuori, Kaius (2016), “Schmitt and the Sovereignty of Roman Dictators: From the Actualization of the Past to the Recycling of Symbols”, History of European Ideas, Volume 42, Issue 1.
 -            Ullmann, Walter (1978), “Roman Public Law and Medieval Monarchy: Norman Rulership in Sicily”, Acta Juridica, essays in houner of Ben Beinart, Cape Town.
 -            Wieacker, Franz, (1981), “The Importance of Roman Law for Western Civilization and Western Legal Thought”, Boston College International and Comparative Law Review, Volume 4, Issue 2.
 -            Wieacker, Franz; Edgar Bodenheimer, (1990), “Foundations of European Legal Culture”, The American Journal of Comparative Law, Vol. 38, No. 1.
 -            Zoller, Elisabeth, (2008), “Public Law as the Law of the Res Publica”, Suffolk Translation Law Review, Vol. 32.