موانع فراروی ایجاد الگوی مطلوب ماهواره ای تلویزیونی در نظام حقوقی ایران

سیدقاسم زمانی؛ بهناز احمدوند

دوره 20، شماره 61 ، اسفند 1397، صفحه 9-39

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2018.24567.1599

چکیده
  تحولات شگفت­انگیز در حوزه فناوری فضایی بویژه در صنعت ماهواره، تمامی مناسبات بشری را دگرگون ساخته است و سرمایه‌گذاری‌های کلان در این زمینه، تعریف جدیدی از قدرت و موازنه آن در دنیای کنونی ارائه داده است. لذا رابطه دولت و بخش خصوصی در حوزه فناوری فضایی در نظام‌های مختلف حقوقی در سه مرحله­ سیاست‌گذاری، قانونگذاری و مقررات‌گذاری ...  بیشتر

رهیافت متن‌گرایی در تفسیر حقوقی؛ با تأکید بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

محمد جواد جاوید؛ سجاد افشار

دوره 20، شماره 61 ، اسفند 1397، صفحه 41-63

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2018.20714.1488

چکیده
  تفسیر متون حقوقی به واسطه سکوت، تعارض، ابهام زبانی و اشکالات اجرایی یا اخلاقی قوانین، اجتناب­ناپذیر است. به طور سنتی، نظریه­های تفسیر قانون و قانون اساسی، در دو گرایش عمده مؤلف­محور و مفسرمحور بروز یافته‌اند. هریک از این رویکردها به رغم مزایای خود، معایبی دارند که نمی­توان آن­ها را نظریه منحصر تفسیری در حقوق ایران دانست. ...  بیشتر

نسبت سنجی اصل الزام به بیان دلایل تصمیمات و حاکمیت قانون

مهدی رضایی؛ نیما خسروی

دوره 20، شماره 61 ، اسفند 1397، صفحه 65-92

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2019.25485.1628

چکیده
  ایده اصلی این مقاله آن است که در تفکر حقوقی معاصر، ارائه دلایل تصمیم، جزیی جدایی­ناپذیر از اصل حاکمیت قانون به­مثابه بنیادی­ترین اصل حقوق عمومی است. در واقع، سؤال آن است که تا چه حد حاکمیت قانون می­تواند تأسیس کننده قاعده «حاکمیت دلایل» باشد؟ این مقاله، مبتنی بر تلازمالزام به ارائه دلایل تصمیم با حاکمیت قانون است؛ یعنی ...  بیشتر

نقش دکترین خرق حجاب در تعیین تابعیت سرمایه‌گذار خارجی در رویه داوری ایکسید

حامد ضمامی؛ علی مقدم ابریشمی

دوره 20، شماره 61 ، اسفند 1397، صفحه 93-120

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2017.21197.1497

چکیده
  تابعیت و دکترین خرق حجاب از موضوعات بحث برانگیز در داوری بین‌المللی می‌باشد و دیوان‌های داوری نظرات متفاوتی در این زمینه اتخاذ نموده‎اند. در داوری سرمایه‌گذاری تحت نظام ایکسید، دکترین خرق حجاب با موضوع تابعیت ارتباط پیدا می‌کند و در زمینه «کنترل خارجی» و «سوءاستفاده از حق» مورد توجه دیوان‌های داوری ایکسید قرار گرفته ...  بیشتر

انتقال میان حوضه ای آب: مبانی و چالش های حقوقی

مسعود فریادی

دوره 20، شماره 61 ، اسفند 1397، صفحه 121-150

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2019.20557.1483

چکیده
  انتقال میان­حوضه­ای آب آثار محیط زیستی، اقتصادی و اجتماعی منفی مانند تهدید منابع آبی کشور، بروز نابرابری در منافع و هزینه­ها، اجبار به جابجایی ساکنان پیرامون حوضه آبی و بروز هزینه­های ناخواسته در پی دارد که حل این مشکلات مستلزم تنظیم انتقال آب توسط قواعد حقوقی است تا بتوان با استفاده از سازوکارهای حقوقی انتقال پایدار و منصفانه ...  بیشتر

صیانت گری و مشارکت افزایی: واکاوی تاثیر کارویژه های حق بر آزادی تجمع در مناسبات دولت و ملت

آرین قاسمی؛ علی اکبر گرجی ازندریانی؛ سیدمحمدصادق احمدی

دوره 20، شماره 61 ، اسفند 1397، صفحه 151-177

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2017.20794.1491

چکیده
  حق بر آزادیِ تجمع از جمله آزادی­های فردی است که به شکل گروهی قابلیت اعمال دارد. این حق به عنوان یکی از حقوق بشری از دیرباز در مقاطع تاریخی گوناگون و خصوصا در طول سال­های اخیر در سلسله تجمعات اعتراضی مختلف نقشی جدی از خود نشان داده ­است. از همین رو، واکاوی کارکردهای حق یاد شده می­تواند پر اهمیت جلوه­ کند. به نظر می­رسد کارویژه­های ...  بیشتر

مهاجران محیط‌زیستی در حقوق بین‌الملل: از ابهام مفهومی تا فقدان چارچوب حقوقی

ساسان مدرس سبزواری؛ سید محمد قاری سید فاطمی

دوره 20، شماره 61 ، اسفند 1397، صفحه 179-207

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2017.17677.1428

چکیده
  مهاجرت‌های محیط‌زیستی ممکن است شکل‌های پیچیده‌ای (اجباری یا اختیاری؛ موقت یا دائم؛ و داخلی یا بین‌المللی) به خود بگیرند. دسته‌بندی مهاجرین بر مبنای انگیزه‌های آنان، و جداکردن عوامل محیط‌زیستی از عوامل اقتصادی-اجتماعی، نه امکان‌پذیر است و نه فایده‌ای حاصل می‌کند. لذا رژیم حمایت از مهاجرین محیط‌زیستی، در وهله‌ی نخست باید بر ...  بیشتر

اساسی سازی حقوق خصوصی

یوسف مولائی؛ مرتضی حاجی پور

دوره 20، شماره 61 ، اسفند 1397، صفحه 209-234

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2018.24710.1606

چکیده
  اساسی­سازی حقوق خصوصی همان نفوذ هنجارهای قانون ­اساسی در روابط خصوصی می­باشد. برخلاف دیدگاه­های سنتی، حق­های تضمین شده در قانون اساسی تنها ابزار دفاع از افراد در مقابل دولت نیستند، بلکه این حقوق همانند خورشید برکل نظام­حقوقی می­تابند و تمام شاخه­های نظام حقوقی باید در پرتو آن اعمال و تفسیر شوند. بنابراین حقوق خصوصی ...  بیشتر

تحولات معیار عقلایی بودن در نظارت قضایی ایالات متحده آمریکا

خدیجه شجاعیان

دوره 20، شماره 61 ، اسفند 1397، صفحه 235-259

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2018.25258.1622

چکیده
  معیار عقلایی بودن یکی از جهات نظارت قضایی در نظام کامن لا است. خاستگاه آن انگلستان بوده و به کشورهای دیگر این نظام  با تغییراتی وارد شده و اعمال می­شود.  این معیار در نظام حقوقی آمریکا، به عنوان یکی از جهات نقض قواعد غیررسمی سازمان­های اداری، تحت عنوان «معیار عمل خودسرانه و نامعقول»  به کار می­­رود. در ماده 706  ...  بیشتر

مستدل و مستند بودن آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری؛ ایراد در استناد به قانون اساسی

عبدالمجید سودمندی

دوره 20، شماره 61 ، اسفند 1397، صفحه 261-289

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2019.25227.1619

چکیده
  «مستدل و مستند بودن آرای قضایی» یکی از پذیرفته‌شده‌ترین اصول حقوقی حاکم بر هر مرجع قضایی و شبه‌قضایی است و دیوان عدالت اداری نیز به عنوان یک مرجع قضایی، مشمول این قاعده است. با وجود این، نمی‌توان انکار کرد که هیأت عمومی دیوان در بعضی موارد از رعایت این قاعده غفلت کرده و یا از آن طفره رفته است.عدم رعایت قاعده مستدل و مستند بودن ...  بیشتر

ارزیابی مفهومی قاعده آمره به مثابه برترین شاخص نظام‌ساز حقوق بین‌الملل

محمدصالح عطار؛ علیرضا ابراهیم گل

دوره 20، شماره 61 ، اسفند 1397، صفحه 291-316

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2018.22391.1531

چکیده
  حقوق بین‌الملل به مثابه گرایش علمی دارای اجزای متشکله‌ای (سیستم‌ها، رژیم‌ها و (مجموعه)  قواعد حقوقی) است که به واسطه وضعیت یا عواملی به وحدت می‌رسد و به شأن نظام نایل می‌آید. یکی از مفاهیمی که ادعا می‌شود به مثابه عامل وحدت‌ساز در اجزای متشکله حقوق بین‌الملل، سلسله مراتب و نظم برقرار می‌نماید، مفهوم قاعده آمره است. با این همه ...  بیشتر