مفهوم شناسی عدم کفایت رییس جمهور و چگونگی احراز آن در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران

حمیدرضا مقدسین؛ علی اکبر گرجی ازندریانی

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 9-36

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2019.24593.1603

چکیده
  از لوازم یک جامعه­ مردم­سالار، پاسخگو بودن نهادها و مقام­های حکومتی نسبت به عملکرد خود در برابر مردم یا نهادهای برآمده از مردم است. بر همین اساس، رییس جمهور به عنوان یک مقام سیاسی که مدیریت قوه مجریه و اداره­ امور اجرایی کشور را بر عهده دارد باید در برابر مجلس شورای اسلامی پاسخگو باشد. قانون­گذار اساسی برای پاسخگویی رییس جمهور، ...  بیشتر

ماهیت شورای ناظر بر اجرای قانون اساسی در ایران و الجزایر

مهدی رضایی؛ روح اله علیدادزاده

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 37-59

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2020.44450.2193

چکیده
  دستورگرایی به عنوان یکی از جلوه­های حاکمیت قانون در قرن هجدهم وارد عرصه حقوقی سیاسی کشورها شد. از آن پس نمود عینی دستورگرایی یعنی قانون اساسی مورد توجه کشورها قرار گرفت. بر این اساس، کشورهای الجزایر و ایران به ترتیب در سال­های 1963میلادی و 1285 خورشیدی (1906) برای اولین بار دارای قانون اساسی شدند. قانون اساسی این کشورها به عنوان هنجار ...  بیشتر

مفهوم حق در اندیشۀ بنتام و خوئی

محمد راسخ؛ محسن قاسمی

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 61-83

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2020.37044.1982

چکیده
  تمرکز اصلی این پژوهش بر مفهوم و خاستگاه حق است. جرمی بنتام ایدۀ حق فراقانونی را کاملاً رد می­کند. از دیدگاه او فقط حقِ قانونی معتبر است که بیانگر منفعتی برای صاحب حق است. در رویکرد سید ابوالقاسم خوئی نیز قِوام حق به حکم شارع است و به دلایل مورد نظر شارع که به نظر می­رسد مصالح افراد باشند، اعتبار می­شود. در این مقاله، نشان داده می‌شود ...  بیشتر

امکان‌سنجی تجمیع صندوق‌های بازنشستگی در نظام تامین اجتماعی ایران

علی اکبر معصومی؛ سید محمد هاشمی؛ ولی رستمی

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 85-110

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2021.12231

چکیده
  یکی از سازکارهایی که در نظام حقوقی ایران برای نظارت بر صندوق­های بازنشستگی و ایجاد هماهنگی میان آنها پیش­بینی شده، تجمیع صندوق­های بازنشستگی است. تجمیع صندوق­ها به معنای جمع شدن صندوق­ها با حفظ شخصیت حقوقی خود زیر نظر یک نهاد برتر، آثار مطلوب متعددی به همراه خواهد داشت. این مقاله که با هدف امکان‌سنجی تجمیع صندوق­های بازنشستگی ...  بیشتر

شرط ثبات در قراردادهای سرمایه‌گذاری خارجی از منظر حقوق اداری

بیژن عباسی؛ علی سهرابلو

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 111-140

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2020.42145.2148

چکیده
  ورود اشخاص خصوصی خارجی به قراردادی با طرفیت دولت و اداره همواره با این نگرانی همراه است که اداره با توسل به ابزارهای حاکمیتی خویش، شرایط برابر طرفین در زمان انعقاد قرارداد را برهم زده و به اقداماتی همچون تغییر و فسخ یکجانبه قرارداد مبادرت نماید. برای رفع نگرانی‌ مزبور و به منظور حفظ شرایط برابر زمان انعقاد قرارداد، اقسامی از شروط ...  بیشتر

ایرادها و نقاط ضعف قانون هوای پاک در مقایسه با قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا

عبدالمجید سودمندی

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 141-170

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2021.12223

چکیده
  بعد از گذشت نیم قرن از تدوین اولین ضوابط مرتبط با آلودگی هوای شهرهای ایران در قانون اصلاح پاره‌ای از مواد و الحاق مواد جدید به قانون شهرداری در سال 1345 و با استفاده از تجارب حاصل از اجرای 22ساله قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب 1374، قوای مقننه و مجریه اقدام به تصویب قانون هوای پاک در سال 1396 کردند. اگرچه قانون هوای پاک حاوی نوآوری‌ها ...  بیشتر

حفاظت از تنوع زیستی دریایی و منابع ژنتیکی در مناطق ورای صلاحیت ملی به منزله میراث مشترک بشریت

زکیه تقی زاده؛ مهدی حدادی

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 171-203

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2020.40139.2093

چکیده
  توسعه پایدار اقیانوس­ها و ضابطه­مند نمودن دریاها با اعمال حاکمیت قانون بر آنها، یکی از پدیده­های نوین در عرصه حقوق بین­الملل دریاها به شمار می­رود. با تشدید چالش­ها و تهدیدات وارد بر محیط زیست دریایی و کاهش روزافزون منابع ژنتیکی در اثر گسترش فعالیت­های انسانی، نگرانی­های جامعه بین­المللی در خصوص وقوع بحران زیست­محیطی ...  بیشتر

بررسی انهدام پهپاد امریکایی توسط نیروهای نظامی ایران از منظر حقوق بین‌الملل

سیامک کرم زاده؛ عبدالله عابدینی

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 203-226

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2020.11532.2243

چکیده
  در تاریخ 30 خرداد 1398 نیروهای نظامی ایران یک پهپاد متعلق به دولت امریکا را که در حال جاسوسی بود پس از عدم توجه به هشدارهای رادیویی بر فراز قلمرو سرزمینی ایران سرنگون کردند. مطابق کنوانسیون شیکاگو 1944 پرواز هواپیمای نظامی و یا غیرنظامی از نوع بی‌سرنشین بر فراز قلمرو سرزمینی دولت خارجی نیازمند کسب اجازه قبلی است. قانون مناطق دریایی ایران ...  بیشتر

رویکرد نهادهای معاهده‌محور سازمان ملل متحد به الزام‌آوری اقدامات موقتی در پرتو دکترین و رویه قضایی بین‌المللی

علیرضا ابراهیم گل؛ سید احمد طباطبایی لطفی؛ حسن خسروشاهی

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 227-256

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2019.34842.1920

چکیده
  نهادهای معاهده­محور حقوق ­بشری سازمان ملل متحد با رسیدگی به شکایاتی که بر اساس فرآیند طرح مکاتبات فردی علیه دولت­های عضو طرح می­گردند، نقش بسیار مهمی را در تشویق و ارتقای پیروی از تعهدات حقوق بشری ایفا می­کنند. این نهادها علی­رغم عملکرد شبه­قضایی خود می­توانند به‌منظور مصون نگه­داشته شدن حقوقی که مکاتبه­کننده مدعی ...  بیشتر

تزاحم در اجرای حق‏‌های بشری؛ چالشها و راهکارها

مصطفی فضائلی؛ سیدمجتبی شاکری

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 257-289

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2019.36446.1964

چکیده
  در دنیای کنونی، حقوق بشر به مثابه ارزش بنیادین جامعه بین‌المللی، جایگاهی رفیع یافته است و اجرای این حقوق، وجهه همت دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی واقع شده است. از سوی دیگر همة حق‌های بشری به منزلة مجموعه‌ای به هم پیوسته و غیرقابل تفکیک، لازم الرعایه شناخته شده‌اند. اما در مقام اجرا، گاهی پدیدة تزاحم حق‌ها خودنمایی کرده و به ...  بیشتر

ابعاد حقوقی بهره برداری از هیرمند

نرگس اکبری؛ علی مشهدی؛ حسین کاظمی فروشانی

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 291-324

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2019.37210.1987

چکیده
  رودخانة بین­المللی هیرمند یک رودخانة مرزی بین کشورهای افغانستان و ایران می‌باشد که سرچشمة آن در خاک کشور افغانستان واقع شده است و یکی از موضوعات حقوقی- سیاسی بین ایران و افغانستان از زمان امضای عهدنامة پاریس 1857 تاکنون بوده است. هدف افغانستان از سدسازی­های متعدد بر هیرمند تأمین آب مورد نیاز برای شرب، کشاورزی، صنعت، انرژی برق آبی، ...  بیشتر

مفهوم، منزلت و صور برابری در ادبیات بین المللی حقوق زنان

عطااله صالحی

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 325-359

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2020.39048.2070

چکیده
  گاهی تجربه زنان، معجون تلخی از حاشیه‌نشینی، خشونت و سلطه فرهنگی است. برای مواجۀ اخلاقی با این وضعیت، یکی از رهیافت‌ها برابری است، اما این مفهوم به‌واسطۀ متن‌باز بودن، مدلول و مَرتَبت آن محمل منازعه است. برابری هم مفهومی توصیفی است و هم هنجاری، در هیئتِ یک مفهوم توصیفی، رابطه‌ای است وصفی میان دو فرد که از برخی جهات همانند می‌باشند. ...  بیشتر

ایجاد مناطق حفاظت ‌شده در دریاهای آزاد؛ الگوی جدید سازمان ملل متحد و چالش‌های پیش‌رو

جواد صالحی

دوره 22، شماره 68 ، مهر 1399، صفحه 361-388

http://dx.doi.org/10.22054/qjpl.2019.45083.2206

چکیده
  ایجاد و مدیریت مناطق حفاظت‌شده در دریاهای آزاد، یکی از اهداف سازمان ملل متحد در موافقت‌نامه اجرایی جدید و الحاقی سوم به کنوانسیون حقوق دریاها است که در سال‌های اخیر بحث آن داغ شده است. از این حیث، بررسی ابعاد ایجاد و مدیریت مناطق حفاظت شده در دریاهای آزاد واجد اهمیت و از اهداف و موضوع این نوشتار است. روش تحقیق در این نوشتار از نوع ...  بیشتر